Hồi ký vượt bão

SAM 12th October, 2009

Nhịp Cầu Đầu Tư- Có người từng mất ăn mất ngủ, có người gọi đó là một trong những thời khắc khó khăn nhất của cuộc đời mình, có người bình tĩnh đón nhận, lại có người rời bỏ chứng khoán và xem nó chỉ còn là một ký ức. Song, hồi ký vượt bão của những nhà quản lý trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán mà chúng tôi tập hợp lại đều ghi nhận rằng, cơn bão này đã cho họ những kinh nghiệm quý giá không thể nào quên.

Mùa thu năm 2007, những hơi lạnh đầu tiên của cơn bão tài chính toàn cầu đã quét qua thị trường cho vay bất động sản dưới chuẩn của Mỹ. Một năm sau, cơn bão đã cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của nó khi “giật đổ” ngân hàng đầu tư khổng lồ của Mỹ Lehman Brothers vào ngày 15.9.2008, kéo theo những thiệt hại dây chuyền của hàng loạt tổ chức đầu tư tài chính, trở thành cột mốc đánh dấu cho cuộc đại suy thoái kinh tế toàn cầu hiện nay. Tại Việt Nam, sự hân hoan tột bậc của thị trường chứng khoán ở tuổi lên 6, lên 7 (giai đoạn 2006-2007) vụt tắt khi cơn bão quét qua. Thị trường gần như tê liệt về thanh khoản, hàng loạt công ty chứng khoán đau đớn vì đã trót hăng say quá đà đổ vốn vào mảng tự doanh. Và hồi ký của các nhà quản lý trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán đã được viết từ đây…

Năm 2009 là một năm mất ngủ của các giám đốc quỹ”, Louis Nguyễn (Nguyễn Thế Lữ), Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SAM (Saigon Asset Management), nói. Thị trường Việt Nam, dù được đánh giá là ít bị ảnh hưởng nhất, cũng đón nhận một vài tin buồn. Năm 2008, giá trị tài sản ròng (Net Asset Value – NAV) của các quỹ đầu tư sụt giảm thê thảm: PXP Vietnam Fund giảm 71%, Dragon Capital giảm 61%…  

Nhưng, quỹ Vietnam Equity Holding (VEH – chuyên đầu tư vào chứng khoán) của SAM chỉ giảm 24% so với mức giảm 66% của thị trường chứng khoán, mức giảm thấp nhất trong số các quỹ đang hoạt động tại Việt Nam. Quỹ bất động sản Vietnam Property Holding (VPH) thì huề vốn. Dù vậy, người “đứng mũi chịu sào” của SAM, Louis Nguyễn, cũng phải chịu không ítáplựctừcácnhàđầutư.“Có một số cuộc gọi “hỏi thăm” SAM sau sự cố hệ thống của một vài quỹ đầu tư cùng ngành. Đáp lại, tôi trình bày rõ ràng về tình hình hoạt động và sự minh bạch, tính thanh khoản”, anh nói. Song điều này cũng làm Louis buồn lòng. “Lần đầu tiên tóc tôi xuất hiện vài sợi bạc”, anh bồi hồi nhớ lại.

Năm 2008, theo báo cáo về tình hình các quỹ đầu tư toàn cầu hoạt động tại các nước đang phát triển của tổ chức tài chính LCF Rothschild, VEH của SAM đứng số 1 trong lĩnh vực chứng khoán, quỹ VPH xếp thứ 3 trong lĩnh vực bất động sản. Năm 2009, VPH thăng hạng lên vị trí số 1, trong khi VEH tụt xuống thứ 5. “Tôi cũng tự hỏi tại sao mình bị rớt hạng như thế”, Louis nói. Rồi, anh mau chóng nhận ra nguyên nhân. Đó là do SAM đã chọn mua những cổ phiếu bền vững, không có nhiều biến động. Khoảng 40% vốn của SAM/VEH đầu tư vào các cổ phiếu này (60% vốn còn lại được phân bổ đồng đều trong các công ty đang phát triển thuộc các ngành bất động sản, ngân hàng, dầu khí…). Khi thị trường chứng khoán quay đầu tăng trở lại, tốc độ tăng của những cổ phiếu dạng này không cao. Các quỹ tập trung đầu tư vào cổ phiếu của các công ty cổ phần tư nhân chưa niêm yết, ngược lại, có sức bật mạnh hơn khi thị trường chứng khoán hồi phục. Thực ra, cuối năm 2007, SAM vẫn nắm giữ một số lượng vốn khá lớn trong các công ty tư nhân. Nhưng khi thị trường chứng khoán có dấu hiệu sa sút trong năm 2008, SAM mau chóng rút vốn khỏi các công ty này, chỉ để lại khoảng 20%. Đến nay, tỉ lệ vốn đầu tư vào các công ty tư nhân không còn đáng kể.

Louis giải thích về sự thay đổi này: “Về lâu dài, đầu tư vào các công ty tư nhân là rất có triển vọng. Tuy nhiên, cái khó khi đầu tư vào các công ty này là tính thanh khoản thấp, mà tôi làm gì cũng phải tính đến đầu ra”. Trong cuộc đời kinh doanh của mình, Louis Nguyễn không thể nào quên kinh nghiệm đau thương của ngày thứ 6, 13.4.2000. Hôm ấy, Louis đang gặp gỡ nhà đầu tư để huy động vốn cho quỹ đầu tư chứng khoán của mình. Cổ phiếu mà anh nhắm đến hầu hết là của các công ty công nghệ thông tin có văn phòng tại Bắc California (Khu Thung lũng Silicon), gần nhà Louis. Anh biết khá rõ các công ty này và tin rằng đầu tư vào các công ty công nghệ sẽ mang lại lợi nhuận lớn.

Tuy nhiên, không như anh mong đợi, chứng khoán của các công ty này rớt giá mạnh, tài sản của anh “bốc hơi” hơn 80%. Nhiều báo cáo tồi tệ về ngành này xuất hiện. Những người bỏ tiền vào quỹ đầu tư của anh bắt đầu hoảng hốt và bán tháo cổ phiếu. Ngày 15.4 cũng là ngày dân Mỹ phải đóng thuế. Nhà đầu tư càng có lý do để rút vốn khỏi quỹ anh đang quản lý.

“Kinh nghiệm thua lỗ thật buồn, nhưng nó là một bài học quý giá”, Louis nói. Đến khi về Việt Nam, tiếp tục là nhà đầu tư tài chính, mẹ anh vẫn thường nhắc anh bài học cũ. Bản thân anh cũng luôn nhớ câu nói của một vị giám đốc hãng Intel rằng “những người lo sợ thì sống được”. “Khi bạn lo lắng, bạn phải làm tất cả những gìcóthểđểquảnlýrủiro,bảo vệ tương lai của bạn và nhà đầu tư của bạn”, Louis giải thích. Cho nên, khi thị trường chứng khoán bắt đầu xuống dốc, khi mọi người còn đang tranh cãi nên giữ hay bán, SAM đã hành động ngay. Hiện giờ, “triệu chứng” tóc bạc của anh tự dưng biến mất. Thị trường chứng khoán và bất động sản cũng lạc quan hơn, nhưng Louis Nguyễn vẫn chưa hết lo lắng. Anh cho biết, từ bây giờ đến cuối năm là thời điểm SAM tăng tốc để qua mặt các quỹ khác. Anh kỳ vọng cuối năm nay, ngoài việc 2 quỹ của SAM hoạt động hiệu quả, Công ty còn có thể huy động thêm vốn, vì SAM đã giải ngân được 100 triệu trong tổng vốn 125 triệu USD.